Yeni Parti’nin programı yayımlandı.
Okudum.
Bir kez daha okudum.
Sonra bazı maddeleri DEM Parti’nin yıllardır savunduğu siyasi taleplerle yan yana koydum.
Ortaya çıkan tablo karşısında artık “Yeni Parti, yeni CHP mi?” sorusunun dahi yetersiz kaldığını düşünüyorum.
Çünkü mesele yalnızca CHP’den kopup yeni bir tabela asmak değil.
Mesele, Cumhuriyet’in kurucu değerlerini ve Altı Ok’u programınıza yazdıktan sonra o okların içini hangi siyasetle doldurduğunuzdur.
Yeni Parti programında Altı Ok açıkça benimseniyor.
Cumhuriyetçilik.
Milliyetçilik.
Halkçılık.
Devletçilik.
Laiklik.
Devrimcilik.
Güzel.
O hâlde ben de doğrudan soruyorum:
Milliyetçilik Okunun İçini Nasıl Dolduracaksınız?
Programınızda “Kürt sorunu” diyorsunuz.
“Ana dil haktır” diyorsunuz.
Yerel yönetimlerin “idari ve mali özerkliğinin” güçlendirileceğini söylüyorsunuz.
Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’nın “tam olarak uygulanacağını” taahhüt ediyorsunuz.
Kayyım uygulamasına son vereceğinizi söylüyorsunuz.
Şimdi dönüp DEM Parti’nin siyasi belgelerine bakıyorum.
Ne görüyorum?
“Kürt sorunu.”
Anadil.
Yerel yönetimlerin özerkliği.
Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı.
Kayyım.
Elbette iki partinin bütün programları aynı değildir. Yeni Parti’nin programında DEM Parti’den açık biçimde ayrılan birçok konu da vardır.
Ama Türk milletinin önünde sorulması gereken siyasi soru ortadadır:
Cumhuriyet’in Milliyetçilik Okuyla DEM Parti’nin yıllardır savunduğu bu başlıklarda kesişen politikaları aynı program içerisinde nasıl bağdaştırıyorsunuz?
Altı Ok Sadece Logoya Konulacak Bir Sembol Değildir
Özgür Özel bir dönem CHP’nin Devletçilik Okunun yarısını yeşile, yarısını mora boyamaktan söz etmişti.
Bugün artık okun rengini tartışmıyorum.
Çünkü daha önemli bir mesele var.
Okun içi.
Yeni Parti’ye soruyorum:
Milliyetçilik sizin için nedir?
Türk milletinin siyasi birliği midir?
Türk devletinin üniter yapısı mıdır?
Türkçenin ortak ve resmî dil oluşu mudur?
Milli egemenlik midir?
Vatanın bölünmez bütünlüğü müdür?
Bunların hepsiyse, programınızdaki “Kürt sorunu”, anadil ve idari-mali özerklik başlıklarının sınırlarını neden açık biçimde tarif etmiyorsunuz?
DEM Parti Daha Açık Konuşuyor
İşin ilginç tarafı burada başlıyor.
DEM Parti kendi taleplerini saklamıyor.
Anadilinde eğitimi açıkça savunuyor.
Yerel yönetimlerin idari ve mali özerkliğini savunuyor.
Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’ndaki Türkiye’nin şerhlerinin kaldırılmasını istiyor.
Kayyım sisteminin sona erdirilmesini savunuyor.
Yeni Parti ise aynı tartışma alanlarının önemli bölümüne giriyor fakat bazı kritik noktalarda sınırı tarif etmiyor.
Öyleyse soralım:
Anadil hakkı diyorsunuz; anadilde eğitim de bunun içinde mi?
Evetse açıkça söyleyin.
Hayırsa onu da açıkça söyleyin.
İdari ve mali özerklik diyorsunuz; bunun sınırı nedir?
Hangi yetkileri merkezi yönetimden yerel yönetimlere aktaracaksınız?
Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’nı tam uygulayacağız diyorsunuz; Türkiye’nin hangi çekincelerini kaldıracaksınız?
Millet bunları bilmek zorunda.
Çünkü siz bir düşünce kulübü kurmuyorsunuz.
Türkiye Cumhuriyeti’ni yönetmeye talip bir siyasi parti kuruyorsunuz.
“Kürt Sorunu” Derken Neyi Kastediyorsunuz?
Benim için devlet vatandaşına etnik kökenine göre bakamaz.
Türk milletinin içerisinde Kürt kökenli vatandaşımız da vardır, Çerkes’i de vardır, Laz’ı da vardır, Türkmen’i de vardır, Boşnak’ı da vardır.
Devlet karşısında hepsi eşit vatandaştır.
Bir vatandaşımız ayrımcılığa uğruyorsa hukuk onu korumalıdır.
Bir bölgemiz geri kalmışsa devlet oraya yatırım yapmalıdır.
Bunların hiçbirinde sorun yok.
Fakat siz meseleyi siyasi programınızda doğrudan “Kürt sorunu” olarak tanımladığınız anda başka bir soru doğuyor:
Sorununuz Kürt vatandaşlarımızın bireysel hakları mı, yoksa etnik kimliğe dayalı kolektif siyasi haklar mı?
Aradaki fark küçücük değildir.
Devletin geleceğini ilgilendirir.
Özerklik Kelimesini Yazıyorsanız Sınırını da Yazacaksınız
“İdari ve mali özerklik” sıradan bir ifade değildir.
Hele Türkiye gibi onlarca yıldır bölücü terörle mücadele etmiş bir ülkede hiç değildir.
Buradan “Yeni Parti federasyon istiyor” sonucunu çıkarmıyorum.
Programda böyle bir ifade yok.
Ama tam tersini de bizim varsaymamızı beklemeyin.
Özerklik diyorsanız kapsamını siz açıklayacaksınız.
Türkiye Cumhuriyeti’nin üniter devlet yapısı sizin için tartışmaya tamamen kapalı mıdır?
Yerel yönetimlere hangi yetkileri vereceksiniz?
Vergilendirme yetkisi olacak mı?
Eğitim politikalarında yerel yetki olacak mı?
Dil politikalarında olacak mı?
Merkezi idarenin denetimi hangi noktada devam edecek?
Bunların cevabı programda açık olmalıdır.
Aynı Başlıklar Tesadüf mü?
Yeni Parti:
Kürt sorunu.
DEM Parti:
Kürt sorunu.
Yeni Parti:
Anadil hakkı.
DEM Parti:
Anadilinde eğitim.
Yeni Parti:
İdari ve mali özerklik.
DEM Parti:
İdari ve mali özerklik.
Yeni Parti:
Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’nın tam uygulanması.
DEM Parti:
Şart’a konulan şerhlerin kaldırılması ve eksiksiz uygulanması.
Yeni Parti:
Kayyım uygulamalarına son verilmesi.
DEM Parti:
Kayyım sisteminin sonlandırılması.
Bunları yan yana koyduğumuz için kimse rahatsız olmasın.
Bunlar bizim uydurduğumuz ifadeler değil.
Partilerin kendi siyasi metinlerinde yer alan başlıklardır.
Aynı olmak zorunda değiller.
Ama benzerlikleri sorgulamak da bu milletin hakkıdır.
Peki Milliyetçilik Nerede?
Dönüyorum yeniden Altı Ok’a.
Çünkü benim asıl meselem burada.
Yeni Parti programında Devletçilik Okunun karşılığını görebiliyorum.
Planlı ekonomi diyorsunuz.
Yerli üretim diyorsunuz.
Tarımı stratejik sektör olarak görüyorsunuz.
Savunma sanayiini güçlendirmek istiyorsunuz.
Bunların altı doldurulmuş.
Hatta programınız Türkiye’nin bağımsızlığının, egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün tavizsiz korunacağını da söylüyor.
Bunu da görmezden gelmiyorum.
Peki Milliyetçilik?
Milliyetçilik Okunun somut siyasi karşılığı nerede?
Eğer “Kürt sorunu”, “anadil”, “idari ve mali özerklik”, “Özerklik Şartı” gibi kavramları programınıza bu kadar açık yazabiliyorsanız;
Türk milletinin birliği, üniter devlet, Türkçenin ortak ve resmî dil konumu ve terör örgütleriyle mücadelede tavizsiz kırmızı çizgilerinizi de aynı açıklıkta yazmalısınız.
Milliyetçilik Oku yalnızca Altı Ok’u tamamlamak için programa konulamaz.
O ok, Cumhuriyet’in kurucu siyasal anlayışının temel parçalarından biridir.
Yeni Parti mi, Yeni DEM mi?
Ben bugün Yeni Parti’ye “DEM Parti oldunuz” demiyorum.
Daha önemli bir soru soruyorum:
DEM Parti’nin yıllardır savunduğu temel siyasi taleplerden bazılarıyla programınız neden bu kadar fazla kesişiyor?
Ve daha önemlisi:
Bu kesişmenin bittiği yer neresi?
İşte milletin bilmesi gereken budur.
Çizginizi gösterin.
Sınırınızı açıklayın.
Milliyetçilik anlayışınızı birkaç güzel Cumhuriyet cümlesinin arkasına saklamayın.
Çünkü Atatürk’ün Altı Ok’unu programınıza koyuyorsanız, o okun içini de açıkça doldurmak zorundasınız.
Biz rengini sormuyoruz.
İçini soruyoruz.
Tabela yeni olabilir.
Partinin adı yeni olabilir.
Kadrolar yeni olabilir.
Ama siyasetinizin bazı temel başlıkları DEM Parti’nin yıllardır savunduğu siyasi taleplerle bu ölçüde kesişiyorsa vatandaşın şu soruyu sormasından daha doğal bir şey yoktur:
Yeni Parti mi, Yeni DEM mi?
Cevabı sloganla değil, programınızdaki Milliyetçilik Okunun içini doldurarak verin.
Hacı Filik
Kaynaklar:
Yeni Parti – Resmî Parti Programı (PDF) · https://yeni-parti.org/assets/docs/parti-programi.pdf?utm_source=chatgpt.com
DEM Parti – Yerel Demokrasi Konferansı Sonuç Bildirgesi