Bir düğünde başlayan tartışma
Tartışmanın başlangıcı 19 Şubat 2024’te kamuoyuna yansıyan görüntülere dayanıyor.
Osmanlı hanedanı mensubu Berna Sultan Osmanoğlu’nun İstanbul’da gerçekleştirilen düğününde konuşan eski Refah Partisi Milletvekili Şevki Yılmaz, “Osmanlı’yı süren soysuzları lanetliyorum” ifadelerini kullandı. Daha sonra yayımlanan başka görüntülerde ise Atatürk’e yönelik çok daha ağır söz ve bedduaların yer aldığı görüldü.
Bu ifadeler toplumun geniş bir kesiminde tepkiyle karşılandı. Düğünde bulunan tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı da yaptığı açıklamada sözleri “açık bir Atatürk düşmanlığı” olarak nitelendirdi.
Zafer Partisi Genel Başkanı Prof. Dr. Ümit Özdağ ise sosyal medya hesabından şu cevabı verdi:
> “Şevki Yılmaz, ‘Osmanlı’yı süren soysuzları lanetliyorum’ diyerek Atatürk ve TBMM’ye hakaret etmiştir. Bu adama derhal dava açılmazsa Cumhuriyet’in savcısı kalmamış demektir. Şevki, umarım bir yerde karşılaşırız. Sana soylunun, soysuzun kim olduğunu gösteririm.”
Şevki Yılmaz’ın şikâyeti üzerine bu paylaşım “tehdit” suçlamasıyla yargıya taşındı. Böylece Atatürk’e ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yöneltildiği değerlendirilen sözlere karşı çıkan Ümit Özdağ sanık sıfatıyla hâkim karşısına çıktı.
Tehdit mi, sert bir siyasi cevap mı?
Davanın temel tartışması burada düğümleniyor.
Türk Ceza Kanunu’nun 106. maddesi tehdit suçunu; bir kişiye veya yakınına yönelik saldırı gerçekleştirileceğinden ya da kötülük yapılacağından söz edilmesi üzerinden düzenliyor. Ancak her sert, öfkeli veya rahatsız edici ifade kendiliğinden tehdit suçu oluşturmaz. Kullanılan sözün bağlamı, muhatabı, söylenme amacı ve objektif olarak korkutucu bir saldırı bildirip bildirmediği birlikte değerlendirilmelidir.
Ümit Özdağ da önceki duruşmadaki savunmasında amacının tehdit veya hakaret olmadığını belirtti. “Kimin soylu, kimin soysuz olduğunu göstereceğim” sözünün fiziki saldırı çağrısı değil, tarih ve siyaset üzerinden verilmiş sert bir cevap olduğunu ifade etti. Konuyu bir siyaset bilimi profesörü olarak tarihî olaylar üzerinden tartışıp açıklamak istediğini söyledi.
Elbette suçun oluşup oluşmadığına karar verecek makam bağımsız mahkemedir. Ancak mahkemenin bu değerlendirmeyi yaparken paylaşımın tamamını, tartışmanın nasıl başladığını ve sözlerin siyasi bağlamını dikkate alması gerekir.
İfade özgürlüğü yalnızca yumuşak sözleri korumaz
Anayasa’nın 26. maddesi düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğünü güvence altına alır. Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında da siyasi ifadelerin demokratik toplum bakımından özel bir korumaya sahip olduğu, siyasetçilerin ve kamuoyunda etkili kişilerin daha ağır eleştirilere katlanması gerektiği defalarca vurgulanmıştır.
İfade özgürlüğü yalnızca sakin, ölçülü ve kimseyi rahatsız etmeyen sözler için gerekli değildir. Asıl sınav, toplumun ortak değerlerini ilgilendiren sert tartışmalarda ortaya çıkar.
Burada konuşulan sıradan bir kişisel anlaşmazlık değildir. Tartışmanın merkezinde Atatürk, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Millî Mücadele’nin kurucu kadroları ve Cumhuriyet’in tarihî meşruiyeti vardır. Bu nedenle Ümit Özdağ’ın cevabının kişisel bir husumetten çok siyasi ve tarihî bir tepki olarak değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum.
Asıl sorulması gereken soru
Bu davada insanın zihnine ister istemez şu soru geliyor:
Atatürk’e ve Cumhuriyet’in kurucu kadrolarına yönelik ağır sözler kamuoyu önünde rahatlıkla söylenirken, bu sözlere tepki gösteren bir siyasetçinin sanık sandalyesine oturtulması toplumun adalet duygusunu nasıl etkiler?
Atatürkçü Düşünce Derneği Artvin Şubesi, Şevki Yılmaz’ın sözleri hakkında 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun kapsamında suç duyurusunda bulunmuştu. Buna karşılık bugün kamuoyunun önündeki somut yargılama, bu sözlere tepki gösteren Ümit Özdağ hakkındaki tehdit davasıdır.
Bu tablo hukukun yalnızca maddelerini değil, önceliklerini ve adalet duygusunu da tartışmaya açıyor.
Bizim söylediğimiz açıktır: Hiç kimse tehdit edilemez, hiç kimsenin kişilik hakları yok sayılamaz. Fakat ceza hukuku da siyasi tartışmalardaki her sert sözü bağlamından kopararak cezalandırmanın aracı hâline getirilmemelidir. Aksi hâlde yargılama sürecinin kendisi, ifade özgürlüğü üzerinde caydırıcı bir etki oluşturur.
Atatürk’ü savunmak suç değildir
Gazi Mustafa Kemal Atatürk, bir siyasi partinin veya belirli bir topluluğun değil, bağımsız Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusudur. Onun şahsına ve Millî Mücadele kadrolarına yönelen sözlere karşı çıkmak demokratik bir haktır. Aynı zamanda Cumhuriyet’e karşı tarihî ve vicdani bir sorumluluktur.
Bu nedenle 30 Eylül Çarşamba günü saat 09.00’da Kocaeli Adliyesi 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülecek duruşmayı takip edeceğiz. Tüm kocaelili hemşerilerimi dava arkaşdaşlarımı duruşma günü adliye önüne davet ediyorum.
Sn Genel Başkanımız, Prof. Dr. Ümit Özdağ duruşma sonrasında Kocaelide gün boyunca il başkanlığımızın düzenlediği proğramlarla da siz kıymetli vatandaşlarımızla da bir araya gelecektir.
Mahkemeden beklentimiz; sözleri parçalayarak değil bütünlüğü içinde değerlendirmesi, tartışmanın siyasi ve tarihî bağlamını gözetmesi ve ifade özgürlüğünün gereklerine uygun bir karar vermesidir.
Atatürk’ü savunmak suç değildir.
Ümit Özdağ yalnız değildir.
Hacı Filik
Zafer Partisi Çayırova İlçe Başkanı
