Çayırova büyüyen nüfusu, sanayi kuruluşları ve yoğun yapılaşmasıyla Kocaeli’nin önemli ilçelerinden biridir. Ancak bir ilçenin gelişmişliği yalnızca nüfusuyla, bina sayısıyla veya belediye bütçesinin büyüklüğüyle ölçülemez.
Gelişmişlik; vatandaşın güvenle yürüyebildiği kaldırımlarla, çocukların oynayabildiği parklarla, gençlerin yararlanabildiği sosyal alanlarla, erişilebilir kamu hizmetleriyle ve zamanında tamamlanan yatırımlarla ölçülür.
Çayırova Belediyesi’nin geçmiş yıllardaki bütçelerine baktığımızda önemli bir nominal büyüme görüyoruz.
| Yıl | Kabul edilen bütçe |
|---|---|
| 2023 | 1.253.060.000 TL |
| 2024 | 1.878.940.000 TL |
| 2025 | 2.295.000.000 TL |
| 2026 | 2.998.000.000 TL |
| 2027 | 4.500.000.000 TL |
2023 yılında yaklaşık 1,25 milyar lira olan bütçe, 2027 yılı için 4,5 milyar liraya yükseldi. Bu artışın enflasyon etkisi dikkate alınmadan doğrudan hizmet artışı olarak değerlendirilmesi doğru değildir.
Asıl değerlendirilmesi gereken, ayrılan kaynakların karşılığında vatandaşın hangi hizmetlere kavuştuğudur.
Geçmiş Yıllarda Harcanan Kaynaklar Ne Oldu?
Belediyenin kesin hesaplarında 2024 ve 2025 yıllarına ilişkin şu rakamlar yer almaktadır:
| Yıl | Gerçekleşen gelir | Gerçekleşen gider |
|---|---|---|
| 2024 | 1.283.799.699 TL | 1.415.622.707 TL |
| 2025 | 2.061.097.488 TL | 2.164.977.988 TL |
Her iki yılda da giderlerin gelirleri aştığı görülmektedir. Bu fark doğrudan belediyenin borcu anlamına gelmemekle birlikte finansman kaynaklarının, borçlanma durumunun ve nakit yönetiminin açıklanmasını gerekli kılmaktadır.
Belediyenin faaliyet raporlarında yol, park, sosyal hizmet, kültür ve diğer alanlarda yapılan çalışmalar bulunuyor. Elbette gerçekleştirilen her hizmetin hakkı teslim edilmelidir.
Ancak vatandaşın sorması gereken bir başka soru daha vardır:
Harcanan kaynakların ne kadarı kalıcı yatırıma dönüştü, hangi projeler tamamlandı ve hangi hedefler ertelendi?
Kent Meydanı İçin Bugüne Kadar Ne Harcandı?
Çayırova’nın uzun süredir gündeminde bulunan Kent Meydanı projesi, geçmiş yıllarda belediyenin yatırım ve performans programlarında yer aldı.
Projenin sonraki aşamalarında Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin sorumluluğu da gündeme geldi.
Burada açıklığa kavuşturulması gereken konu yalnızca projenin ne zaman tamamlanacağı değildir.
Çayırova Belediyesi tarafından ilk aşamadan itibaren proje hazırlığına, ihale süreçlerine, altyapıya ve gerçekleştirilen imalatlara ne kadar ödeme yapıldı?
Büyükşehir Belediyesi projeyi hangi kapsamda devraldı? Önceden yapılan harcamalar ve imalatlar nasıl değerlendirildi?
Devirden sonra Büyükşehir Belediyesi tarafından hangi ihaleler gerçekleştirildi, ne kadar ödeme yapıldı?
İptal edilen, feshedilen veya yeniden yapılan ihalelerin mali sonuçları nelerdir?
Aynı proje için farklı yıllarda ve farklı kurumlar tarafından yapılan bütün harcamalar, birbirinden ayrılarak kamuoyuna açıklanmalıdır.
Devlet Hastanesi: Yatırımın Maliyeti ve Tamamlanma Takvimi
Çayırova Devlet Hastanesi, ilçemizin sağlık hizmetlerine erişimi açısından önemli bir yatırımdır.
Kamuya açık ihale kayıtlarında 2025 yılında hastanenin ikmal inşaatına ilişkin 1 milyar 613 milyon liralık sözleşme bedeli bulunmaktadır.
Ancak bu rakam hastanenin ilk aşamadan bugüne kadarki toplam maliyeti değildir. Sözleşme bedelinin tamamının ödendiği anlamına da gelmez.
Bu nedenle Sağlık Bakanlığı, ilgili yatırımcı kurumlar, Çayırova Belediyesi ve varsa diğer kamu idareleri tarafından yapılan harcamalar ayrı ayrı açıklanmalıdır.
İlk ihale bedeli neydi? Hangi işler tamamlandı? İkmal ihalesine neden ihtiyaç duyuldu? Bugüne kadar toplam ne kadar hakediş ödendi? Hastanenin hizmete açılması için hangi işler kaldı?
Vatandaşın ihtiyacı, yalnızca yeni bir açılış tarihi duymak değil; sağlık hizmetine ne zaman ve hangi kapasitede ulaşabileceğini bilmektir.
Uçak Park: Yapılan Yatırımın ve Yangın Sonrasındaki Hasarın Hesabı
Çayırova’nın önemli projelerinden Uçak Park da açıklama bekleyen konular arasındadır.
Kamuya açık ihale kayıtlarında, 2024 yılında Airbus A340 uçağının bilim ve simülasyon merkezine dönüştürülmesine yönelik malzeme alımı için 47 milyon 840 bin liralık sözleşme bilgisi bulunmaktadır.
Bu tutar Uçak Park’ın bütün yatırım maliyetini göstermemektedir.
Uçağın temini, taşınması, yerleştirilmesi, çevre düzenlemesi, dönüşümü, teknik donanımı ve diğer işler için ne kadar harcama yapıldığı ayrı ayrı açıklanmalıdır.
Yangının ardından ise yeni sorular ortaya çıkmıştır.
Hasar tespit raporu hazırlandı mı? Hasarın parasal karşılığı nedir? Sigorta kapsamında herhangi bir ödeme yapılacak mı? Kullanılabilir durumdaki malzemeler ve donanımlar nelerdir? Alanın geleceği hakkında hangi kurum karar verecektir?
Yapılan yatırımın geçmiş maliyetini bilmeden yeni bir yatırımın gerekliliğini ve maliyetini sağlıklı biçimde değerlendiremeyiz.
İptal Edilen İhalelerin Kamuya Maliyeti Nedir?
Bir ihalenin iptal edilmesi tek başına kamu zararı oluştuğu anlamına gelmez. Ancak ihale süreçleri için yapılan hazırlıklar, proje hizmetleri, sözleşmeler, gerçekleşen imalatlar ve varsa tazminatlar mali sonuçlar doğurabilir.
Bu nedenle geçmiş yıllarda iptal edilen, feshedilen veya yeniden ihale edilen belediye projelerinin listesi açıklanmalıdır.
Her bir proje için ilk ihale tarihi, sözleşme bedeli, iptal veya fesih gerekçesi, yapılmış ödemeler, yeniden ihale bedeli ve varsa ilave maliyet kamuoyuyla paylaşılmalıdır.
Böylece gerçekten bir kamu zararı oluşup oluşmadığı, oluşmuşsa bunun tutarı ve sorumluluğu belgelerle değerlendirilebilir.
2027 Bütçesinin Ne Kadarı Doğrudan Çayırova’ya Yatırım Olarak Dönecek?
2027 yılı için kabul edilen 4,5 milyar liralık bütçede, yayımlanan program sınıflandırmasına göre yaklaşık 2 milyar 992 milyon lira yönetim ve destek programına ayrılmıştır.
Meclis görüşmelerine yansıyan bilgilere göre sermaye giderleri için yaklaşık 463 milyon lira öngörülmektedir.
Yönetim ve destek giderlerinin içinde personel, ortak hizmetler ve işletme giderleri bulunabileceğinden bu ödeneğin tamamını israf olarak nitelendirmek doğru değildir. Bununla birlikte, ayrıntılı dağılımının açıklanması gerekir.
Sermaye giderleri de belediyenin sunduğu bütün hizmetleri kapsamaz; ancak yeni ve kalıcı yatırımların incelenmesinde önemli bir göstergedir.
Bu noktada sorumuz açıktır: 2027 bütçesinden Çayırova’nın dokuz mahallesine hangi yatırımlar yapılacak?
Vatandaşlarımızın günlük yaşamını doğrudan etkileyen ihtiyaçlar ortadadır.
Kaldırımların erişilebilir hale getirilmesi, güvenli yaya geçitleri, yol ve trafik düzenlemeleri, çocuk parkları, yeşil alanlar, gençlik ve kültür merkezleri, spor alanları, sosyal hizmetler ve afet hazırlığı gibi başlıkların yatırım programındaki karşılıkları gösterilmelidir.
Hangi mahallede hangi iş yapılacak? Çalışmalar ne zaman başlayacak? Ne zaman tamamlanacak? Her proje için ne kadar kaynak ayrıldı?
Bu soruların cevapları bütçe yılı başlamadan önce anlaşılır biçimde kamuoyuna sunulmalıdır.
Belediye Başkanı Bünyamin Çiftçi’ye ve Büyükşehir Belediyesine Açık Sorular
- Kent Meydanı, Devlet Hastanesi ve Uçak Park için bugüne kadar hangi kamu kurumu ne kadar ödeme yapmıştır?
- Büyükşehir Belediyesine devredilen projelerde Çayırova Belediyesi tarafından önceden yapılan harcamaların toplamı nedir?
- İptal edilen, feshedilen ve yeniden ihale edilen işlerden kaynaklanan belgelenmiş ilave maliyet veya kamu zararı bulunmakta mıdır?
- Uçak Park yangınının hasar tutarı, sigorta durumu ve alanın geleceğine ilişkin karar takvimi nedir?
- 2027 bütçesindeki yönetim ve destek ödeneği hangi giderlerden oluşmaktadır?
- Dokuz mahalleye ayrılan yatırım ödenekleri, proje isimleri ve tamamlanma tarihleri nelerdir?
- Geçmiş yıllarda bütçeye konulup tamamlanamayan projeler için 2027 yılında hangi kaynaklar ayrılmıştır?
Çayırova’nın Geleceği İçin Hesap Verebilir Bir Yönetim Anlayışı
Bir ilçenin geleceği, bütçe toplantılarında açıklanan milyarlarca liralık rakamlardan ibaret değildir.
Bütçe, vatandaşın vergileri ve kamu kaynaklarıyla oluşturulan bir hizmet planıdır.
Bu nedenle geçmişte yapılan yatırımların maliyetini sormak da gelecekte yapılacak hizmetlerin takvimini öğrenmek de kamuoyunun hakkıdır.
Çayırova’ya kazandırılan her hizmet önemlidir. Ancak tamamlanamayan projelerin, devredilen yatırımların ve yeniden ihale edilen işlerin mali sonuçları da aynı açıklıkla ortaya konulmalıdır.
Belediyeden ve ilgili kamu kurumlarından beklentimiz; ihale kayıtlarının, devir protokollerinin, gerçekleşen harcamaların ve 2027 yatırım programının vatandaşların anlayabileceği şekilde yayımlanmasıdır.
Çayırova’nın ihtiyacı yalnızca büyüyen bütçeler değil; tamamlanan projeler, güvenli yaşam alanları, erişilebilir hizmetler ve harcanan her kuruşun hesabının verilebildiği bir yönetimdir.
Kamu kaynağının sahibi millettir. Bu kaynağı yönetenlerin sorumluluğu da hesabını vermektir.
Hacı FİLİK
Zafer Partisi Çayırova İlçe Başkanı
Bilim • Birlik • Barış
Kaynaklar ve inceleme belgeleri
- Çayırova Belediyesi, 2023–2025 faaliyet raporları ve kesin hesap açıklamaları.
- Çayırova Belediyesi, 2025–2029 Stratejik Planı.
- Çayırova Belediyesi, 2026 ve 2027 bütçe görüşmelerine ilişkin meclis açıklamaları.
- Gebze Emek, “Çayırova’da 4,5 milyarın dörtte biri vergilerden” başlıklı haber.
- Kamu İhale Kurumu / EKAP, ilgili proje ve ihale sonuç kayıtları.
Not: Yazıda belirtilen ihale tutarları sözleşme bedelleridir; fiilen ödenmiş toplamlar olarak değerlendirilmemelidir. Kamu zararı oluştuğuna ilişkin kesin bir tespit ileri sürülmemektedir.