HFHACI FİLİK
21 Kasım 2026 · 5 dakika okuma

Ekranlar Kimin Sesini Duyuruyor?

Televizyon yalnızca haber aktaran bir araç değil, toplumun düşünce ve karar dünyasını etkileyen önemli bir kamusal güçtür. Dünya Televizyon Günü'nde yayıncılığın tarafsızlık, çoğulculuk ve vatandaşın haber alma hakkı bakımından sorumluluğunu değerlendirmek gerekiyor.

Yorum 0

Televizyon, Türkiye’de uzun yıllardır milyonlarca insanın ülke ve dünya gündemini takip ettiği en önemli iletişim araçlarından biridir. Teknoloji değişse de televizyon ekranlarının kamuoyu üzerindeki etkisi devam ediyor.

21 Kasım Dünya Televizyon Günü, bize yalnızca bir iletişim aracının gelişimini değil, o aracın toplum karşısındaki sorumluluğunu da hatırlatıyor.

Bir haber kanalının görevi, izleyicisine yalnızca duymak istediğini söylemek değildir. Gazeteciliğin temel görevi, kamu yararını gözeterek doğrulanmış bilgiyi sunmak, farklı görüşleri adil biçimde aktarmak ve gerektiğinde gücü elinde bulunduranlara soru sorabilmektir.

Çünkü haber alma hakkı, bir yayın kuruluşunun izleyicisine sunduğu ayrıcalık değil, vatandaşın temel hakkıdır.

Ekranda görünmeyen meseleler yok sayılabilir mi?

Türkiye’de siyasi tartışmaların önemli bölümü televizyon ekranlarında yürütülüyor.

Ancak bir ülkenin gerçek gündemi yalnızca büyük siyasi partilerin açıklamalarından veya televizyon stüdyolarında tekrarlanan tartışmalardan ibaret değildir.

Bir fabrikada işini kaybeden işçinin, emekli maaşıyla geçinmeye çalışan vatandaşın, hastane bekleyen ilçenin veya güvenli bir yaya geçidi isteyen ailenin sorunları da ülkenin gündemidir.

Bu sorunların haber değeri, onları dile getiren kişinin siyasi gücüne veya tanınırlığına göre belirlenmemelidir.

Haberin değeri, toplum üzerindeki etkisi ve kamu yararıyla ölçülmelidir.

Çoğulculuk, herkesin aynı fikirde olması değildir

Demokratik toplumlarda farklı düşüncelerin bulunması son derece doğaldır.

Siyasi partiler, sivil toplum kuruluşları, sendikalar, meslek odaları ve vatandaşlar ülkenin geleceğine ilişkin farklı görüşler ortaya koyabilir.

Televizyon yayıncılığında çoğulculuk, bu görüşlerin hiçbir eleştiri yapılmadan kabul edilmesi anlamına gelmez.

Aksine, her görüşün aynı doğruluk ölçütleriyle sorgulanabilmesi ve kamuoyunun farklı düşünceleri karşılaştırabilmesi anlamına gelir.

Bir yayın kuruluşunun editoryal çizgisi olabilir. Fakat haber ile yorum arasındaki sınırın açık olması, doğrulama sorumluluğunun korunması ve karşı görüşe hakkaniyetli yaklaşılması gerekir.

Yerel basın, demokrasinin en yakın denetim alanıdır

Kocaeli ve Çayırova’da yaşayan vatandaşlar açısından yerel basının ayrı bir önemi bulunuyor.

Bir ilçede yol çalışmasının gecikmesi, hastane yatırımının ilerleyişi, altyapı sorunları, çevre kirliliği veya belediye bütçesinin kullanımı doğrudan vatandaşın günlük hayatını etkiler.

Bu konuların takip edilmesi yalnızca siyasi partilerin görevi değildir.

Yerel gazeteciler, kamu kurumlarının faaliyetlerini izleyerek vatandaşların bilgiye ulaşmasını sağlar.

Elbette gazetecilikte doğruluk ve tarafsızlık sorumluluğu yerel basın için de geçerlidir.

Ancak yerel medyanın ekonomik bağımsızlığını koruyabilmesi ve kamu kurumlarıyla ilişkilerinde eleştirel mesafesini sürdürebilmesi, sağlıklı bir demokratik hayat için önemlidir.

Bir belediyenin yaptığı doğru çalışma haberleştirilmeli, eksikleri de aynı açıklıkla sorulabilmelidir.

Sosyal medya televizyonun alternatifi mi?

Dijital platformlar ve sosyal medya, vatandaşların bilgiye erişim imkânlarını genişletti.

Bugün bir kişi, televizyon ekranında yer bulamayan bir açıklamayı kendi internet sitesi veya sosyal medya hesabı üzerinden kamuoyuna ulaştırabiliyor.

Bu önemli bir gelişmedir.

Ancak sosyal medya üzerinden yapılan her paylaşımın doğru olduğu da düşünülemez.

Yanlış bilgi, bağlamından koparılmış görüntüler ve doğrulanmamış iddialar dijital ortamda çok hızlı yayılabiliyor.

Bu nedenle geleneksel medya ile dijital medya arasında bir tercih yapmak yerine her ikisinde de doğruluk, kaynak gösterme ve hesap verebilirlik ilkelerini savunmak gerekir.

Devletin görevi ekranları yönetmek değil, hakları korumaktır

Devletin iletişim ve yayıncılık alanındaki temel sorumluluğu, hukukun sınırları içerisinde kamu yararını, ifade özgürlüğünü ve vatandaşın bilgi edinme hakkını korumaktır.

Yayıncılık alanındaki denetim yetkileri kanuna dayanmalı, ölçülü olmalı ve keyfî uygulamalara imkân vermemelidir.

Kamu kaynaklarıyla yürütülen yayıncılık faaliyetleri ise toplumun bütün kesimlerine karşı sorumluluk taşır.

Devlet kurumlarının faaliyetlerinin haberleştirilmesi kadar, bu faaliyetlere yönelik eleştirilerin de kamuoyuna ulaşabilmesi önemlidir.

Güçlü devlet, eleştiriden korkan devlet değildir.

Güçlü devlet, kurumlarına güvenen, yanlışlarını düzeltebilen ve vatandaşının bilgi edinme hakkını koruyan devlettir.

Ekranlar milletin gerçek gündemini göstermelidir

21 Kasım Dünya Televizyon Günü vesilesiyle bütün yayın kuruluşlarına ve medya yöneticilerine aynı soruyu yöneltmek istiyorum:

Ekranlarımızda toplumun gerçek sorunlarına yeterince yer veriyor muyuz?

Siyasetin günlük tartışmaları kadar eğitim, sağlık, üretim, bilim, çevre ve yerel yönetim meselelerini de konuşabiliyor muyuz?

Vatandaşın hayatını etkileyen kararları, yalnızca karar verenlerin açıklamalarıyla değil, sonuçlarıyla birlikte değerlendirebiliyor muyuz?

Bu soruların cevapları, yayıncılığın toplum karşısındaki sorumluluğunu da gösterecektir.

Türk milletinin doğru bilgiye ulaşması, ülkesinin geleceği hakkında sağlıklı karar verebilmesinin temel şartlarından biridir.

Milletin haber alma hakkı, hiçbir siyasi görüşün veya ekonomik çıkarın gölgesinde kalmamalıdır.

21 Kasım Dünya Televizyon Günü’nü bu anlayışla değerlendiriyor, kamu yararını gözeterek görev yapan bütün basın emekçilerine çalışmalarında başarılar diliyorum.

Hacı FİLİK
Zafer Partisi Çayırova İlçe Başkanı
Bilim • Birlik • Barış

Kaynaklar

Birleşmiş Milletler: Dünya Televizyon Günü

BM İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Madde 19

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun

Yorum Yap