HFHACI FİLİK
28 Ekim 2026 · 3 dakika okuma

Efendiler, Yarın Cumhuriyet’i İlan Edeceğiz!

Yorum 0

Cumhuriyetimizin 103. yıl dönümüne girerken, bağımsızlığımızı borçlu olduğumuz kahramanlarımızı saygı ve minnetle anıyoruz.

28 Ekim 1923 akşamı Çankaya’da söylenen bir söz, Türk milletinin tarihinde yeni bir dönemin habercisiydi:

“Efendiler, yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz!”

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün yakın çalışma arkadaşlarıyla paylaştığı bu karar, Millî Mücadele boyunca verilen bağımsızlık ve egemenlik mücadelesinin ulaştığı tarihî aşamayı ifade ediyordu.

Cumhuriyet’e uzanan yol

23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılmasıyla millî egemenliğe dayanan yeni devletin temelleri atıldı. Meclis, bir yandan işgale karşı bağımsızlık mücadelesini yönetirken diğer yandan ülkenin geleceğini şekillendiren yasaları hazırlıyordu.

20 Ocak 1921’de kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu hükme bağladı. 1 Kasım 1922’de saltanat kaldırıldı. Millî Mücadele’nin zaferle sonuçlanması, Lozan Barış Antlaşması ve Ankara’nın başkent olmasıyla yeni Türk devletinin kuruluşunda önemli adımlar atıldı.

Ancak yürürlükteki meclis hükûmeti sisteminde, bakanların Meclis tarafından ayrı ayrı seçilmesi hükûmetin kurulmasını ve uyum içinde çalışmasını zorlaştırıyordu. Devletin yönetim biçiminin açıkça belirlenmesi ve hükûmetin işleyişinin yeniden düzenlenmesi gerekiyordu.

28 Ekim’den 29 Ekim’e

Atatürk, 28 Ekim akşamı Çankaya’da çalışma arkadaşlarına Cumhuriyet’in ilan edileceğini açıkladı. Ardından İsmet Paşa ile anayasa değişikliği üzerinde çalıştı.

Hazırlanan teklif, 29 Ekim 1923’te Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edildi. Anayasaya eklenen “Türkiye Devleti’nin hükûmet şekli Cumhuriyettir.” hükmüyle devletin yönetim biçimi resmen belirlendi.

Mecliste “Yaşasın Cumhuriyet!” sesleri yükselirken yapılan seçimde Gazi Mustafa Kemal Paşa, oylamaya katılan milletvekillerinin oy birliğiyle Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi. 30 Ekim’de ise İsmet Paşa başvekil olarak atandı.

Cumhuriyet’in ilanı telgraflarla yurdun dört bir yanına duyuruldu ve halk tarafından coşkuyla kutlandı.

103 yıllık miras, ortak sorumluluğumuz

Cumhuriyet, milletimizin kendi geleceği hakkında söz sahibi olma iradesidir. Büyük fedakârlıklarla kazanılan bağımsızlığımızın ve millî egemenliğimizin güvencesidir.

Bu mirasa sahip çıkmak; tarihimizi öğrenmek, hukukun üstünlüğünü gözetmek, eşit yurttaşlık bilincini güçlendirmek ve gelecek nesillere daha iyi bir ülke bırakmak için çalışmaktır.

Cumhuriyetimizin 103. yıl dönümüne girerken başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere silah arkadaşlarını, aziz şehitlerimizi ve ebediyete irtihal eden gazilerimizi rahmet, minnet ve saygıyla anıyor; hayatta olan gazilerimize şükranlarımızı sunuyoruz.

Milletimizin 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlu olsun!

Yaşasın Cumhuriyet! Yaşasın Türk milleti!

HacıFilik.com

Yorum Yap